Sveci za Malu Evropu: 11 vitraža za crkvu Svetog Ante u Prnjavoru

U gradu koji su naselile porodice iz pola Evrope, župna crkva ispunila je svoje prozore svecima iz svih krajeva Crkve.

Mala Evropa

Prnjavor leži u dolini Ukrine, na severu Bosne i Hercegovine, nedaleko od Banje Luke. Pošto je Austrougarska 1878. godine preuzela Bosnu, ovde su došli doseljenici iz celog carstva i šire: Italijani, Česi, Poljaci, Nemci, Ukrajinci i Mađari, a kasnije i drugi. Oko 20 naroda živelo je jedni pored drugih, i grad od tada zovu Mala Evropa.

Katolička župna crkva posvećena je Svetom Anti Padovanskom i pripada Banjolučkoj biskupiji. To je svetla, jednostavna dvorana sa poluobličastim svodom i nizom visokih polukružnih prozora duž svakog zida.

Porudžbina

Župa, koju je zastupao župnik monsinjor Vlado Lukenda, potpisala je 30. maja 2013. godine ugovor sa Ateljeom Stanišić iz Sombora, koji je zastupao vlasnik Stevan Stanišić, 4. generacija porodičnog ateljea.

Ugovor je obuhvatao 11 novih vitraža sa različitim svecima, oko 40 m² stakla. Svaki prozor u brodu je 108 x 354 cm, sa polukružnim završetkom. Jedanaesti vitraž, za oltarni prostor, prikazuje Svetog Antu Padovanskog, zaštitnika crkve. Atelje je izradio i ugradio i nove metalne ramove za prozore. Obnovio je i polomljene delove rozete na pročelju, prečnika 190 cm, i polukružnog vitraža iznad ulaznih vrata, prečnika 220 cm.

Vitraži su ugrađeni u oktobru 2013. godine.

Od skice do vitraža

Atelje je prvo nacrtao skice i dorađivao ih dok župa nije bila potpuno zadovoljna. Odobrene skice uvećane su u prirodnu veličinu u 2 primerka, a prema njima isečeni su šabloni za svaki komad stakla.

Samo staklo je fabrički obojeno, izabrano iz velikih zaliha ateljea. Lica, ruke, odežde, senke i volumen zatim su ručno slikani bojama od gvozdenih oksida i pečeni u peći na oko 650°C, tako da slika postaje deo stakla i trajno odoleva suncu, mrazu i kondenzaciji. Na kraju je svaki vitraž sastavljen u olovne profile, zaliven tečnim kitom sa obe strane i dovezen u Prnjavor da bude postavljen u svoj ram.

Sveci

Svaki prozor ima isti okvir: zlatnu borduru, četvorolist na vrhu, traku plavih i žutih rombova u dnu, a u sredini oval pejzaža i neba sa svecima. Ispod svakog prizora nalazi se ime porodice koja je vitraž poklonila.

Sveti Ante Padovanski drži Dete Isusa i ljiljan, sa decom okupljenom oko njegovih nogu i malom crkvom iza njega. Gospa Fatimska stoji iznad 3 mala pastira, ispod reči „Moli za nas!”.

Sveti Ante Padovanski Gospa Fatimska

Porodica iz Nazareta ima 2 vitraža: Svetu Porodicu, sa mladim Isusom između Marije i Josifa, i Svetog Josifa samog, sa Detetom i ljiljanom.

Sveta Porodica Sveti Josif

Sveta Ana poučava mladu Mariju, a Jovan krštava Hrista u Jordanu pod golubicom Svetog Duha.

Sveta Ana i Marija Krštenje Hristovo

Sveti Ćirilo i Metodije, braća koja su Slovenima donela veru i prvo slovensko pismo, drže svitak ispisan glagoljicom. Pored njih, drugi vitraž prikazuje bradatog sveca sa svitkom i jagnjetom kraj sebe.

Sveti Ćirilo i Metodije Svetac sa svitkom i jagnjetom

Najnovija lica u crkvi su Sveti Vid, mladi mučenik rane Crkve, sa palmom pobede, i blaženi Ivan Merz, laik našeg vremena u sivom odelu, između kupole Svetog Petra u Rimu i dvostrukih tornjeva jedne katedrale. Ivan Merz rođen je u Banjoj Luci 1896. godine, a papa Jovan Pavle II proglasio ga je tamo blaženim 22. juna 2003, samo 10 godina pre nego što su ovi vitraži izrađeni.

Sveti Vid Blaženi Ivan Merz

Iznad dece na jednom vitražu, anđeo čuvar širi krila i čuva ih na putu.

Pogledajte još naših radova u vitražu i sakralne umetnosti.

Crkva: crkva Svetog Ante Padovanskog, Prnjavor, Bosna i Hercegovina
Župnik: monsinjor Vlado Lukenda
Rad: 11 novih vitraža sa svecima, oko 40 m², novi metalni ramovi, popravka rozete i vitraža iznad ulaza
Izrada: Atelje Stanišić, Sombor, Republika Srbija
Ugovor: 30. maj 2013.
Ugradnja: oktobar 2013.