Vatra, muzika i sveci: 15 vitraža za crkvu Svetog Ilije u Stocu

Prorok koga ognjena kola nose na nebo, anđeli koji sviraju violinu i harfu, i sveci od srednjeg veka do naših dana: 15 vitraža za jednu župnu crkvu u Hercegovini.

Stolac

Stolac je stari grad u Hercegovini, na jugu Bosne i Hercegovine, na putu od Mostara prema Trebinju i Dubrovniku. Iznad njega uzdižu se zidine srednjovekovne tvrđave Vidoški.

Katolička župa posvećena je Svetom Iliji Proroku, čiji praznik 20. jula u Stocu svake godine slavi više hiljada ljudi. Njen drugi zaštitnik je Mala Gospa, Rođenje Blažene Djevice Marije, koja se slavi svakog septembra.

Porudžbina

Dana 3. februara 2015. godine župa, koju je zastupao župnik don Rajko Marković, dobila je našu ponudu za 15 novih vitraža na teme koje je odabrala župa. Atelje Stanišić zastupao je vlasnik Stevan Stanišić, 4. generacija porodičnog ateljea.

Rad je bio planiran za 4 meseca. Većina prozora u brodu je oko 95 cm široka i 270 cm visoka, i dobili su nove metalne ramove. Ostali su postavljeni u postojeće ramove: 2 vitraža sa anđelima, 75 x 240 cm, vitraž Gospe Vidoštačke i rozeta Svetog Duha od oko 2 m². Petnaesti vitraž, okrugli prozor blaženog Ivana Merza za sakristiju, bio je poklon ateljea župi. Merz se već pojavio na našim vitražima za Prnjavor.

Od skice do vitraža

Kao i uvek, atelje je počeo skicama, zatim je odobrene crteže uvećao u prirodnu veličinu u 2 primerka i isekao šablone za svaki komad stakla. Staklo je fabrički obojeno. Lica, ruke, odežde i senke ručno su slikani bojama od gvozdenih oksida i pečeni u peći na oko 650°C, tako da slika postaje deo stakla. Svaki vitraž je zatim sastavljen u olovne profile i zaliven tečnim kitom sa obe strane.

Svi vitraži dele isti okvir: borduru od zelenog lišća i belih ruža, zlatni rub, rešetku sive grizaje iza svake figure i ime na zlatnoj pločici u dnu.

Anđeli sa muzikom

Na 2 vitraža anđeli muzikanti sviraju violinu i lautu, flautu i harfu, svaki anđeo u crveno zlatnom medaljonu.

Anđeli sa violinom i lautom Anđeli sa flautom i harfom

Jevanđelisti

4 jevanđelista stoje sa svojim knjigama i drevnim simbolima: Matej sa anđelom, Marko sa krilatim lavom, Luka sa krilatim volom i Ivan sa orlom. 4 jevanđelista naslikali smo i za Neum.

Sveti Matej Sveti Marko

Sveti Luka Sveti Ivan

Sveci i blaženici

Sveti Nikola Tavelić, franjevac iz Šibenika, ubijen je kao mučenik u Jerusalimu 1391. godine, a proglašen svetim 1970. Drži krst i palmu iznad plamena. Kardinala Alojzija Stepinca, zagrebačkog nadbiskupa, papa Jovan Pavle II proglasio je blaženim 1998. godine. Njegov vitraž ga prikazuje u crveno crnoj mantiji, sa crkvenim tornjem iza njega.

Sveti Nikola Tavelić Blaženi Alojzije Stepinac

Sveti Marko Križevčanin, sveštenik iz Križevaca, bio je jedan od 3 košička mučenika, ubijen 1619. godine, a Jovan Pavle II proglasio ga je svetim 1995. Sam Jovan Pavle II, proglašen svetim 2014, godinu dana pre nego što su ovi vitraži izrađeni, podiže ruku na blagoslov ispred kupole Svetog Petra.

Sveti Jovan Pavle II Sveti Marko Križevčanin

Izbliza, slikanje zlatnih odeždi, čipke i lica pokazuje koliko rada stoji u jednom vitražu.

Zaštitnici

Za 2 zaštitnika župe, Sveta Ana poučava mladu Mariju iz svitka ispod natpisa Mala Gospa, a Ilija se u ognjenim kolima diže na nebo dok Jelisej ispod poseže za njegovim plaštom koji pada.

Mala Gospa Sveti Ilija Prorok

Gospa Vidoštačka

Jedan vitraž čuva sećanje na samo mesto. Na vrhu je stari kameni reljef Gospe sa Detetom pronađen na Vidoštaku kod Stoca, koji istorija župe opisuje kao znak Trebinjske biskupije, sa rečima u spomen na milenijum biskupije, proslavljen 1984. godine. Ispod njega stoji župna crkva u Stocu, sa zvonikom i rozetom.

Pogledajte još naših radova u vitražu i sakralne umetnosti.

Crkva: crkva Svetog Ilije Proroka, Stolac, Bosna i Hercegovina
Župnik: don Rajko Marković
Rad: 15 novih vitraža, oko 32 m², novi metalni ramovi
Izrada: Atelje Stanišić, Sombor, Republika Srbija
Ponuda: 3. februar 2015.